Orjinal Ziron Tarifi

Orjinal Ziron Tarifi: Orjinal Ziron Nasıl Yapılır?

​Ziron, Anadolu’nun kış sofralarını ısıtan, yüzyıllık bir geleneği taşıyan, doyurucu ve lezzet dolu bir yemektir. Kars ve Ardahan başta olmak üzere Doğu Anadolu bölgelerinde “hangel” veya “hingel” olarak bilinen mantı türevlerinin bir çeşidi olan Ziron, yapımı biraz emek istese de, ortaya çıkan enfes lezzet bu çabanın karşılığını fazlasıyla verir. Geleneksel olarak odun fırınlarında veya sacda pişirilen yufkaların (veya hazır yufkaların) rulo yapılıp kesilmesiyle hazırlanan bu özel yemek, üzerine gezdirilen tereyağlı sos ve sarımsaklı yoğurt ile adeta bir lezzet şölenine dönüşür.

​Malzemeler:Bu tarif yaklaşık 4-6 kişiliktir.
​Yufka ve Rulo İçin Malzemeler
​2 Adet günlük taze veya köy yufkası (daha çıtır bir doku için günlük taze yufka tercih edin)
​Alternatif: 6-8 adet baklavalık hazır yufka (daha ince bir katman sağlar)
​2 Yemek Kaşığı sıvı yağ (yufkaları yağlamak için)
​1/2 Çay Kaşığı tuz
​Yoğurt Sosu İçin Malzemeler
​1 Kase koyu kıvamlı süzme yoğurt (veya ev yapımı yoğun yoğurt)
​2-3 Diş sarımsak (büyüklüğüne göre ayarlanabilir, ezilmiş)
​Bir Tutam tuz
​Üzeri İçin Yağlı Sos (Rende/Cızbız) Malzemeleri
​3-4 Yemek Kaşığı tereyağı (tercihen köy tereyağı, lezzeti artırır)
​1 Çay Kaşığı pul biber (isteğe bağlı olarak acı veya tatlı)
​1/2 Çay Kaşığı kırmızı toz biber
​Ziron Yapılışı 

Orjinal Ziron Tarifi

​1. Yufkaların Hazırlanması ve Pişirilmesi
​Ön Hazırlık: Fırını 180°C (fanlı ayar) ısıtın. Eğer günlük taze yufka kullanıyorsanız, yufkaları mutfak tezgahına serin ve fırın tepsisine sığacak şekilde kesin.
​Yağlama ve Tuzlama: Yufkanın her yüzeyine bir fırça yardımıyla çok ince bir katman sıvı yağ sürün. Ardından çok az tuz serpin. Bu, yufkanın kururken çıtır olmasını sağlayacaktır.
​Kurutma/Pişirme: Yağladığınız yufkaları fırın tepsisine serin. Önceden ısıtılmış fırında, 8-12 dakika kadar, yufkaların rengi hafif pembeleşip çıtırlaşana kadar pişirin. Amacımız yufkayı yakmak değil, nemini atıp kurutmaktır.
​Püf Noktası: Baklavalık yufka kullanıyorsanız, 3-4 kat üst üste serip aralarına çok az yağ sürerek aynı şekilde kurutabilirsiniz.
​2. Rulo Yapma ve Kesme
​Dinlendirme: Fırından çıkan çıtır yufkaları bir kenarda ılımaya bırakın. Yufkaların tamamen soğuması, rulo yaparken kırılmalarını önler.
​Rulolama: Yufkayı kısa kenarından başlayarak, çok sıkı olmayacak şekilde rulo yapın. Rulolar çok kalın olursa, pişerken içleri ıslanamayabilir.
​Dilimleme: Hazırladığınız uzun ruloyu, yaklaşık 2-3 cm kalınlığında dilimler halinde kesin. Bu dilimler Ziron’un kendine has şeklini oluşturacaktır.
​Tepsiye Dizme: Kestiğiniz dilimleri, bir fırın tepsisine veya ısıya dayanıklı geniş bir servis tabağına, kesik yüzeyleri yukarı bakacak şekilde sıkıca yan yana dizin.
​3. Haşlama Suyu ve Ön Pişirme
​Suyu Hazırlama: Bir tencerede 2-3 su bardağı su ısıtın. Bu suya bir miktar tuz ekleyin. Bazı yörelerde bu aşamada haşlanmış et suyu kullanılarak lezzet katlanır.
​Islatma: Dizdiğiniz zironların üzerine, sıcak tuzu suyu yavaşça ve eşit şekilde gezdirin. Zironların yalnızca yarısının ıslanmasına dikkat edin. Tamamını ıslatmak hamurlaşmasına neden olur.
​Fırında Bitirme: Tepsideki zironları, önceden ısıtılmış 170°C fırında 10-15 dakika daha tutun. Bu süreçte zironlar suyu çekecek, hem alttaki kısmı yumuşayacak hem de üst kısımları çıtırlığını koruyacaktır.

​4. Sosları Hazırlama ve Servis:​Yoğurt Sosu: Süzme yoğurdu derin bir kaseye alın. Ezilmiş sarımsakları ve tuzu ekleyip iyice karıştırın. Kıvamı çok katıysa bir iki kaşık su ekleyebilirsiniz.
​Tereyağlı Sos (Cızbız): Bir sos tavasında tereyağını eritin. Yağ köpürmeye başlayınca ocağın altını kısın. İçine pul biberi ve kırmızı toz biberi ekleyip, biberin rengi çıkana kadar kısa süre yakın (kızartın). Bu aşama yemeğe hem lezzet hem de görsel şölen katar.
​Servis: Fırından çıkan sıcak zironların üzerine önce bolca sarımsaklı yoğurt gezdirin. En üste de cızbız tereyağlı sosu dökerek hemen servis edin.
Lezzeti Katlamak: Haşlama suyunu normal su yerine, evde varsa haşlanmış tavuk veya kırmızı et suyu ile değiştirerek yemeğin lezzetini ve besleyiciliğini üst seviyeye taşıyabilirsiniz.
​Kıtır Denge: Ziron’un başarısı, alttaki yufkanın yumuşak, üstteki yufkanın ise çıtır kalmasındadır. Su miktarını ayarlarken cimri davranmayın, ancak yufkaların yüzeyinin suyun üstünde kalmasına dikkat edin.
​Önceden Hazırlık: Eğer misafiriniz gelecekse, yufkaları kurutup rulo yapma ve kesme işlemini bir gün önceden yapıp buzdolabında hava almayacak şekilde saklayabilirsiniz. Servis öncesinde sadece ıslatma ve soslama adımlarını uygulamanız yeterli olur.
​Kıyma Eklemesi: Dilerseniz, tereyağlı sosa kızdırılmış tereyağında kavrulmuş bir miktar kıyma ekleyerek Ziron’u daha da doyurucu bir ana yemeğe dönüştürebilirsiniz.